ZT MelanoShop - шаблон joomla Joomla

تالار گفتگو و مشاوره طب سنتی

ورود
Welcome to our طب سنتی

گزنه، گیاه شناسی و خواص دارویی

 

 

 

گزنه، گیاه شناسی و خواص دارویی

گیاه شناسی:

گیاه علفی چندساله به ارتفاع 30-150 سانتی متر با ساقه چهاروجهی سبز تا ارغوانی، تمام گیاه پوشیده از کرک های گزنده، برگ های متقابل دوکی تا تخم مرغی دارد.

در مخزن الادویه آن را چنین توصیف کرده است: نباتی است برگ آن پرتشریف و انبوه و پرخار و

ریزه و خارهاي ساق آن ظاهرتر و چون در تماس با بدن قرار گیرد باعث حمرت و سوزش و خارش گردد و گل آن زرد و تخم آن نرم و براق و با اندك پهنی و مایل به تیرگی از کنجد بزرگتر، شبیه به بزر کتان و قسمت مورد استفاده، تخم آن و بهترین آن سنگین مایل به سیاهی آن است.

محل رویش: در اکثر مناطق معتدل دنیا یافت می شود. در ایران در نقاط مرطوب خصوصا نواحی شمالی، غربی و مرکزی مانند اصفهان، شاهرود، بسطام می روید.

 

طبیعت آن (تخم گزنه): در اول سوم گرم و خشک و در دوم گرم نیز گفته اند.

 

افعال و خواص آن:

مدر (جاری کننده) بول و حیض و شیر و عرق

افزاینده میل جنسی

پاک کننده سینه و شش و معده

گشاینده دهانه رحم

بازکننده سده جگر و طحال

آشامیدن آن و آشامیدن برگ مطبوخ آن با ماءالشعیر جهت امراض صدر مانند آسم وتنگی نفس و تنقیه سینه از اخلاط لزجه غلیظه مناسب است.

گذاشتن برگ کوبیده آن در بینی موجب بندآمدن خون ریزی می شود.

حمول نیم مثقال آن با مر با میزان برابر بغایت مدر حیض و ضماد برگ تازه آن جهت حبس رعاف و برآمدگی رحم و تحلیل دبیله و گشودن دمل و قطع ثآلیل خصوصاً با عسل مؤثر است.

همراه با نمک جهت جراحت گازگرفتگی سگ مناسب است.

با موم روغن جهت بیماری های طحال توصیه شده است.

پخته آن همراه با روغن زیتون جهت ورم بناگوش

ضماد خاکستر آن با نمک جهت زخم ها و قروح

ریشه آن با ماءالشعیر جهت پاکسازی سینه و شش و تخم آن جهت آسم (ربو) و سرفه و مجاری تنفس و استسقا و اخراج بلغم لزج و بیماری طحال و گرده و تقویت باه مصرف شده است.

همراه با سکنجبین جهت تسکین وجع طحال و پهلو و گرده سریع الاثر است.

طبیخ آن با اصل السوس (ریشه شیرین بیان) جهت پاکسازی مثانه از چرك

آشامیدن گزنه با تخم کرفس و شیر گوسفند به غایت مهیج قوای جنسی است.

حمول فتیله آن با عسل مدر طمث است.

ضماد آن با عسل جهت بزرگ کردن قضیب مناسب است.

همراه با مراهم جهت قروح و سرطان و به تنهایی جهت تحلیل اورام توصیه شده است.

ضماد برگ آن و طلاي آن با عسل بر قضیب و کنج ران محرك باه است.

مضمضه عصاره آن محلل ورم لهات(لوزه ها) می باشد.

ذرور تخم و برگ خشک آن جهت خشک کردن زخم هاي متأکل و سرطان متقرح، بی لذع و حدت نافع است .

 

ترکیبات مژثر:

فلاونوئیدها،کوثرستیئن، روتین، کامپفرول، کاروتن، ویتامین های k وc، پتاسیم، کلسیم و 5 هیدروکسی تریپتان

در ترکوم های گزنده برگ ها ترکیباتی نظیر هیستامین، سروتونین، استیل کولین، اسید فرمیک و لوکوترین ها یافت می شود

 

فارماکولوژی:

برگ گزنه دارای اثرات ضد دردی، ضد التهابی، بی حس کنندگی موضعی، ضدباکترایی، ضد ویروسی و کاهندگی قند خون دارد.

در مطالعات نشان داده شده است برگ گزنه دفع ادرار را افزایش داده و به طور خفیفی فشار سیستولیک و وزن بدن را در افراد مبتلا به نارسایی وریدی کاهش می دهد.

گزنه تحریک آدرنرژیک، تومور نکروزیس فاکتور و فاکتورهای فعال سازی پلاکتی را مهار می کند.

ریشه گزنه خاصیت تعدیل کننده سیستم ایمنی داشته و دارای اثرات ملایم ضدالتهابی است.

در مطالعات نشان داده شده است عصاره ریشه گزنه ظرفیت اتصال گلوبولین متصل شونده به هورمون های جنسی را کاهش و متابولیسم سلول های پروستات را تضعیف می کند.

 

 

موارد مصرف

مصرف خوراکی برگ ها و اندام هوایی گیاه گزنه را در بیماری های التهابی مجاری ادراری تحتانی و پیشگیری و درمان سنگ کلیه و در درمان کمکی بیماری های روماتیسمی مورد تأیید قرار داده است.

همچنین مصرف خوراکی ریشه گزنه را در مشکلات دفع ادرار بیماران مبتلا به سرطان خوش خیم پروستات مرحله I و II مورد تأیید قرار داده اند.

 

مقدار مصرف:

دوز روزانه خوراکی قسمت های هوایی گیاه: 8-12 گرم از گیاه خشک و خرد شده به شکل دم کرده و جوشانده

دوز روزانه خوراکی ریشه گزنه: 4-6 گرم از ریشه خشک و خرد شده

سازمان بهداشت جهانی دوز مصرف خوراکی آن را 4-8 گرم در روز به شکل دم کرده عنوان نموده است

در برخی منابع عنوان شده همراه با گیاه حتما بایستی روزانه حداقل 2 لیتر آب نوشیده شود

در منابع طب سنتی ایران مقدار مصرف آن را تا سه درهم عنوان نموده و زیاده بر آن مهلک است. در این حالت مصلح آن آشامیدن اشربه مبروده و آب میوه هاي بارده و چیزهاي لعابی مغري است

 

مصرف در دوران بارداری و شیردهی:

باید در این دوران مصرف آن با احتیاط و زیرنظر پزشک متخصص باشد. در برخی مطالعات گیاه گزنه را دارای قابلیت سقط جنین معرفی کرده و به واسطه ترکیب 5-هیدروکسی تریپتان دارای اثرات محرک رحم است

در برخی منابع به دلیل احتمال اثر گزنه بر متابولیسم آندروژن ها و استروژن ها مصرف آن طی بارداری ممنوع عنوان شده است

 

مضرات:

مصرف زیاد آن مضر گرده و امعا است.

مصلح آن صمغ عربی و کثیرا و مصلح آن عناب.

مصرف برگ گزنه در موارد احتباس مایعات بدن در نتیجه کاهش عملکرد قلب یا کلیه ممنوع است

 

عوارض:

شایعترین عارضه تحریک معده است. احتمال بروز واکنش های آلرزیک نیز به ندرت وجود دارد.

از آنجا که گیاه حاوی مقادیر نامعینی از تانن می باشد مصرف همزمان گیاه گلدار شامل برگ ها یا ریشه با غذاهای حاوی آهن ممکن است باعث کاهش جرب آهن شود

 

روغن گزنه در افعال مذکوره خصوص تقویت باه قوی تر از بزر آن است

 

محصولات و فرآورده های بازار دارویی:

قطره و قرص پروستاتان

قطره اورتان

 

منابع:

1-        دکتر مجمدرضا دلنوازی و همکاران، گیاهان دارویی، انتشارات برای فردا، ص: 368-372

2-        محمدحسین عقیلی، مخزن الادویه، تصحیح دکتر شمس و همکاران، ص: 182-3

 

3-        دکتر مهدی وزیریان و همکاران، گیاه درمانی با رایج ترین گیاهان دارویی ایران، انتشارات ، ص: 190-194

پر فروش ترین ها

  • 1
  • 10
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9